Herfst en winter met je huisdier: van donkere wandelingen tot vuurwerk

De dagen worden korter, het wordt nat en koud, en eind december knalt het vuurwerk. Voor de meeste huisdieren is de winter geen probleem, op voorwaarde dat jij een paar dingen anders doet dan in de zomer. Hieronder lees je per onderwerp waar je op let, voor honden, katten, knaagdieren, vogels en vissen.

In dit artikel:

• Gezien worden in het donker
• Natte poten en strooizout
• Heeft je hond een jas nodig?
• Binnen: warmte en minder beweging
• Gevaren in huis en garage
• Konijnen en cavia's buiten
• Vogels en vissen
• Vuurwerk: begin nu
• Overzicht per dier

Gezien worden in het donker

In de winter valt een groot deel van de wandelingen in het donker, en een donkere hond is voor een automobilist bijna onzichtbaar. Zorg dat je samen opvalt:

• Reflecterende halsband, tuig of lijn. Reflectie werkt zodra er licht op valt, zoals van koplampen.
• Een lichtje aan de halsband. Een ledlampje of een oplichtende halsband maakt je hond ook zichtbaar waar geen koplampen zijn, en jij ziet zelf waar hij snuffelt.
• Jijzelf ook. Een fluohesje of reflecterende jas voor jou maakt het plaatje compleet.
• Kort aan de lijn langs de weg. In het donker reageer je later op een kat, een haas of een fietser.

Laat je hond in het donker loslopen, kies dan een omheind terrein of een plek die je goed kent, en zorg dat zijn terugroepcommando echt zit.

Natte poten en strooizout

Strooizout irriteert de zachte voetzooltjes en kan barstjes veroorzaken. Bovendien likt je hond zijn poten na de wandeling schoon en krijgt hij zo zout binnen.

• Spoel de poten na de wandeling af met lauw water en droog ze goed, ook tussen de tenen.
• Knip het haar tussen de zooltjes kort bij langharige honden. Daarin vormen zich anders sneeuw- en ijsballetjes die pijn doen.
• Gebruik een pootbalsem vóór de wandeling als bescherming en erna als verzorging bij droge of gebarsten zooltjes.
• Kijk geregeld tussen de tenen naar roodheid, wondjes of steentjes.

Hinkt je hond na een wandeling of blijft hij aan een poot likken, kijk die poot dan goed na en raadpleeg de dierenarts als het niet snel beter gaat.

Heeft je hond een jas nodig?

Niet elke hond heeft een jas nodig. Een husky of een berner sennen met een dikke ondervacht heeft het in de Belgische winter prima naar zijn zin. Andere honden hebben het wél snel koud:

• kortharige honden zonder ondervacht, zoals een windhond, een whippet of een boxer;
• kleine honden, die dicht bij de koude, natte grond lopen;
• oudere honden en honden met gewrichtsklachten;
• pups en honden die ziek zijn of herstellen.

Rilt je hond, loopt hij met opgetrokken rug of wil hij snel weer naar huis, dan heeft hij het koud. Een goede jas loopt van de nek tot de staartaanzet, laat de poten vrij bewegen en sluit onder de buik. Meet je hond op voordat je bestelt: ruglengte, borstomvang en nekomvang. Haal de jas binnen uit en droog hem, want een natte jas koelt juist af.

Binnen: warmte en minder beweging

In de winter beweegt een huisdier vaak minder, zeker als de wandelingen korter worden of je kat minder buiten komt. Pas de voederportie zo nodig wat aan, en weeg je dier gerust eens: een paar honderd gram erbij is bij een kat al veel.

Zorg ook binnen voor beweging en uitdaging. Een snuffelmat, een denkspel of tien minuten gericht spelen met een hengel doet voor een hond of kat meer dan je denkt. Katten zoeken in de winter graag warmte op: een mand in de zon of een hangmat aan de radiator is ideaal. Let op bij kachels en open haarden: een kat die te dicht bij een vuur ligt, kan zijn vacht schroeien, en een kaars op een lage tafel is snel omgestoten.

Gevaren in huis en garage

In de herfst en rond de feestdagen komen er dingen in huis die voor dieren gevaarlijk zijn.

• Antivries. Het smaakt zoet en is al in kleine hoeveelheden zeer giftig voor honden en katten. Ruim gemorste antivries meteen op en bewaar de fles hoog en goed gesloten. Vermoed je dat je dier ervan heeft gedronken, ga dan onmiddellijk naar de dierenarts: snel handelen is hier van levensbelang.
• Chocolade. Giftig voor honden en katten, en hoe donkerder, hoe gevaarlijker. Let op chocolade onder de kerstboom en in adventskalenders.
• Druiven en rozijnen kunnen bij honden nierschade veroorzaken, ook in kerstbrood of in koekjes.
• Xylitol, een zoetstof in suikervrije kauwgom en sommige snoepjes, is zeer giftig voor honden.
• Lelies zijn voor katten in alle delen giftig, ook het stuifmeel en het water in de vaas. Kies voor een boeket zonder lelies.
• Engelenhaar en lint lijken voor een kat op speelgoed, maar kunnen bij inslikken de darmen ernstig beschadigen. Hang ze hoog of laat ze weg.
• Kerstster en hulst irriteren mond en maag. Niet levensgevaarlijk, wel vervelend.

Heeft je dier iets gegeten waar je niet gerust in bent, bel dan je dierenarts, ook als hij nog niets laat merken. Sommige vergiftigingen geven pas na uren klachten.

Konijnen en cavia's buiten

Konijnen kunnen goed tegen kou, op voorwaarde dat hun hok droog en tochtvrij is. Cavia's zijn veel gevoeliger: bij vorst haal je ze beter naar binnen of naar een vorstvrije ruimte zoals een lichte, geventileerde berging.

• Zet het hok uit de wind en de regen, liefst tegen een muur, en op poten zodat de bodem niet koud en nat wordt.
• Isoleer met een deken of een isolatiehoes over het hok, maar laat ventilatie open: vochtige lucht is ongezonder dan koude.
• Extra hooi en stro om in weg te kruipen. Hooi is bovendien hun belangrijkste voedsel, ook in de winter.
• Drinkwater bevriest. Controleer de drinkfles minstens twee keer per dag, of gebruik een isolatiehoes. Een tweede fles binnen bewaren om te wisselen helpt ook.
• Verschoon vaker. Nat strooisel koelt af en geeft huidproblemen.

Vogels en vissen

Vogels houden niet van tocht. Zet de kooi niet bij een raam dat vaak open gaat of vlak naast de verwarming, die de lucht uitdroogt. Een belangrijk, minder bekend gevaar: oververhitte pannen met een antikleeflaag (PTFE) geven dampen af die voor vogels dodelijk kunnen zijn. Hou je vogel daarom uit de keuken.

Vissen in een binnenaquarium merken weinig van de winter, maar een verwarming die het begeeft wel. Controleer de thermometer dagelijks. Heb je een vijver, haal dan bladeren eruit voordat ze gaan rotten, en hou bij vorst een opening in het ijs vrij met een ijsvrijhouder, zodat gassen kunnen ontsnappen. Sla nooit een gat in het ijs: de schokgolf stresst de vissen.

Vuurwerk: begin nu, niet op 31 december

Veel honden en katten zijn bang voor vuurwerk, en dat begint vaak al weken voor oudejaarsavond. Hoe eerder je begint, hoe meer je kunt doen.

Weken op voorhand

• Laat je hond wennen aan het geluid. Speel opnames van vuurwerk heel zacht af terwijl hij eet of speelt, en zet het volume over een paar weken langzaam hoger. Reageert hij angstig, ga dan een stap terug.
• Maak een veilig hol. Een bench met een deken erover of een mand in een rustige hoek zonder ramen. Laat hem daar nu al graag komen, met een kauwbot of een snoepje.
• Is je dier erg angstig? Bespreek het tijdig met je dierenarts. Er zijn hulpmiddelen en, als het nodig is, medicatie, maar die moet vaak dagen tot weken op voorhand starten.
• Controleer de chipgegevens en hang een penning met je telefoonnummer aan de halsband. Rond nieuwjaar lopen er meer dieren weg dan op elk ander moment van het jaar.

Op de avond zelf

• Laat je hond uit voordat het donker wordt, en hou hem aan de lijn, ook in je eigen buurt.
• Hou katten binnen en sluit het kattenluik al overdag.
• Doe de gordijnen dicht en zet de radio of televisie wat luider om de knallen te dempen.
• Blijf zelf rustig. Je mag je dier gerust troosten als hij bij je komt: troost maakt angst niet erger. Dwing hem niet uit zijn schuilplek.
• Geef iets om te kauwen of te likken; dat werkt kalmerend.

Knaagdieren en vogels die buiten wonen, zet je die avond liefst binnen of in een berging, en dek het hok af om de flitsen en knallen te dempen.

Overzicht per dier

Met deze voorbereiding wordt de winter voor je huisdier gewoon een gezellige tijd: lange dutjes, korte frisse wandelingen en een warme plek bij jou in de buurt.

Deze gids geeft algemene tips. Bij twijfel over de gezondheid van je dier, of als je denkt dat het iets giftigs heeft binnengekregen, neem je meteen contact op met je dierenarts.